FELICIANO ACOSTA ALCARAZ

Foto de FELICIANO ACOSTA ALCARAZ
Nacimiento:
9 de Junio de 1943

PEJÚKE MAYMA, KYVU KYVU y POMBERI - Poesías en guaraní de FELICIANO ACOSTA ALCARAZ

situación
PEJÚKE MAYMA, KYVU KYVU y POMBERI - Poesías en guaraní de FELICIANO ACOSTA ALCARAZ

PEJÚKE MAYMA, KYVU KYVU y POMBERI


Poesías en guaraní de FELICIANO ACOSTA ALCARAZ



PEJÚKE MAYMA


Pejúke, pejúke
pejúke mayma
mitã ra’ymíme
jaguerovy’a.
Peju pegueru
guyra rupi’a,
merõ ha sandia,
mbokaja poty,
ka’avove’i
jajapo haĝua
pesebre yma.
Peju pegueru
kuatia vera
mbyja ra’anga
jajapo haĝua
pesebre yma.
Peju pegueru
kuatia vera
mbyja ra’anga
jajapo haĝua
Ñamoĩva’erã
Ñandejarami
Isy renonde, itúva avei
toma’ẽ hese,
tou mainumby
toguerohory
ñande javeve
yma ouva’ekue
ñane angaipa
ombogue haĝua.



PEJÚKE MAYMA.

Vengan, vengan, vengan todos para celebrar al Niñito.

Traiga, todos huevos de pájaros, melón y sandía,

flor de coco y ramos de ka'avove'i

para construir el pesebre tradicional.

Traigan papel brillante, para imitar figur, de estrellas.
Pongamos al Niño delante de su madre.

Su padre también, muy cerca de Él.

Que venga el picaflor a danzar su alegría.

Nosotros también celebramos el nacimiento de aquel

que hace siglos viniera a mitigar nuestra aflicción.




KYVU KYVU

Óga kupépe ojeheka.
Omymýi, otytýi,
Oguevívo oguata.
Hova oñomi,
yvykuápe oñotỹ.

Aníke che irũ
kyvu reha`ã.
Aníke oguevívo
reiko reguata.

Aníke kyvúicha
reñomi nde rova.
Ani rejo’o
nde yvykuarã.

Ani reñemi.
Tove yvytu
toipeju nde rova.

Tenondéke eguata.
Aníke che irũ
kyvúpe mba’e
reiko reha’ã.


KYVU KYVU (Traducción):

No seas como este insecto que camina hacia atrás.

No imites su costumbre.

No escondas tu rostro como él.

No caves el suelo para encerrarte dentro.

Que el viento sople tu cara.

Y camina hacia adelante.

No seas como este insecto que marcha hacia atrás.





POMBERI


Mitã’i churi
rova ky’ami.
Yvytu ro’ysã
nemokuruchĩ.
Pomberi...
voiete nemoirũ tekotevẽ.
Eipysóna chéve
nde pomi oikuaáva tekoasy.
Jaguata ojoykére.
Ñañomongeta.
Ñañembyesarái ñembyasyetaitégui.
Ko’ẽ ramoitéko
nde rape pytũ overahendýta
ha tekotevẽ ivevuimivéta.
...Mitã’i churi
rova ky’ami...


POMBERI.

Nombre común que se da a los niños en el ambiente rural.

Este poema rescata la vida de un niño desheredado.

El poeta le tiende la mano para ayudarle a salir de su postración.

Le invita a conversar.

Y lo ayuda a caminar juntos, para enfrentar la adversidad.

Le dice que vendrán días más benignos y claros.




Fuente: POESÍAS DEL PARAGUAY – ANTOLOGÍA DESDE SUS ORÍGENES. Realización y producción gráfica: ARAMÍ GRUPO EMPRESARIAL, Dirección de la obra: OSCAR DEL CARMEN QUEVEDO. Recopiladores y autores: RAÚL AMARAL, MARÍA BARRETO DE RAMÍREZ, AÍDA ORTÍZ DE CORONEL, ELA RAMONA SALAZAR S., RUDI TORGA / Tel. (595-21) 373.594 / arami@rieder.net.py – Asunción / Paraguay. 2005. 781 pp.).



Enlace(s) Recomendado(s):

  • IDIOMA GUARANÍ - POESÍAS - MÚSICAS - ESTUDIOS - ENSAYOS - DICCIONARIOS
  • Bibliotecas Virtuales anexada(s):
    Leyenda
    situación 1
    Solo en exposición en museos y galerías
    situación 2
    Solo en exposición en la web
    situación 3
    Colección privada o del Artista
    situación 4
    Catalogado en artes visuales o exposiciones realizadas
    situación 5
    Venta directa
    situación 6
    Obra Robada
    Portal Guarani © 2026
    Todos los derechos reservados
    Desde el Paraguay para el Mundo!
    Acerca de PortalGuarani.com | Centro de Contacto
    Facebook - PortalGuaraniInstagram - PortalGuaraniTiktok - PortalGuarani