SAN FRANCISCO DE LAS LLAGAS. KOKUE GUASU-AREGUÁPE - MATILDE GALEANO

SAN FRANCISCO DE LAS LLAGAS. KOKUE GUASU-AREGUÁPE

de MATILDE GALEANO,

el Sábado, 17 de septiembre de 2011

Hembiasa Italia-pe: San Francisco de Asis ndaje ikaria’ypámarõ oñandu Ñandejára ñe’ẽ. Ha’e ohechakuaa hapichakuéra jehasa asy, imba’asýva lepra-gui, oho oñangarekóvo hesekuéra rehe, ha ova hese mba’asy, heta oguereko vai ichupe, mante ojerure Ñandejárape omano hağua kurusúre avei.

Upéva ndaikatúi, Jesús-nte péicha omanóva’ekue, oğuahẽ ára omanopota vove, osẽ ichupe “estigma” térã llaga térã ai, ipópe, ipýpe, Jesús-icha, ha péicha omano.

San Francisco ra’anga Areguápe: Aipo oñemombe’u, Pa’i Adorno omoğuahẽhague upépe San Francisco de Asis ra’anga, ome’ẽva Karai Estigarribia ha hogayguakuérape ary 1900-pe, opyta ipoguypekuéra oñembyaty peve comisión omoñepyrũtava tembiapokuéra, omono’õ hağua oñeikotevẽva Oratoio apo oñepyrũ hağua.

Upéi Karai Eliodoro Estigarribia ome’ẽrei yvy, mamo oratorio ojejapotahápe. Ohasa ára ha ojejapo San Francisco de Asis ra’anga pyahu tuichavéva.

Oguereko ko oratorio peteĩ sy’anga oipytyvõ mbaretéva, mante ohechakuaa ñeikotevẽ ha ogueruka viru, péicha oñemongakuaa, ko’áğa oiko chugui capilla. Opavave omba’apo pytyvõme ha jekopytýpe.

Hi’ára Jeromandu’a

Kokue Guasugua ñangarekohára ha’e “San Francisco de las Llagas” ojeromandu’a ypy ndaje 4 jasypa jave ha upéi pa’i he’i opyta hağua 17 jasyporundýpe, ani oñembojo’a Jukytyguáva ndive. Oñembyaty Comisión Administrativa ohecha hağua; ára oñepyrũtáva Novenario ha mávapa oñembo’e’ývatahina.

Mávapa omoñemondéta San Francisco ra’angápe, ojegueraha hağua hógape ichupe. Mba’épa oñeikotevẽ tupão oñemoporã hağua, jeguaka piriri, pindo rogue, globo ha hetave.

Procesión ha Misa guasu avei ha’ekuéra ohechapava’erã ogayguakuéra ombosa’y pyahu hóga, omopotĩ tape oñembo’ao pyahupa, sapatu katuete avei, ha ojehecháma karuguasu rehegua.

Ñembo’e Novenario rehegua, oñepyrũ 7 jasyporundýpe, raẽteve ojejapo Celebración de la Palabra ha upéi oñeñembo’e Rosario, opávo oiko Sorteo. Novenario opa 15 jasyporundýpe.

Upégui ojegueraha San Francisco-pe máva omondétava ha ombojeguakátava rógape. Avéi upe árapema ojejapo térarysýi ogayguakuéragui oipotáva San Francisco oho hógape ambue arýpe, ha umi apytégui oñenohẽ peteĩ ogayguakuéra réra, ha’étava máva omondétava San Francisco-pe ambue ary oútavape.

Katuete ou calesita ha oĩ ave opáichagua ñembosarái. Hi’ára mboyve oiko misa vispera rehegua, opakuévo ojejapo vispera cantada, oĩ voi aty opurahéiva, coro oje’éva ha ave mitãrusukuéra confirmación-pegua.

Pe hi’árape niko oiko ñembokapu, voi maymáva oñebosako’i oho hağua capilla –“San Francisco”-pe Kuñakarai, Karai, mitãkuña, karia’y, mitãrusu, mitã’i, mitãkuña’i, mitãra’y opavave, mamavéva ndopytái hógape.

Upe ára, arete Kokue Guasúpe, noñemba’apói, ojehomboyve tupãóme ojejapopáma tembi’uita tatakuápe, karai ñeipytyvõme oñembojypáma voi porã, ko’ẽ mboyve guive.

Ojapo hağua misa guasu ou pa’i Areguapegua ha oñeipepirũ opavavépe, misa rire ojejapo procesión capilla jerére opavavéva ndive ha bandita púpe ojepurahéijoaite oñehendukuévo avei ñembokapu.

Opakuévo ojehecha mboýpa oñemono’õ kuri viru.

Tupão renondépe korapy tuichávape ojeho calesita-hápe ha oñepyrũ vy’a ogakuéra rupi, sopa, chipa guasu, tembi’u he’ẽva ha hetave; pyhare Celebración de Palabra rehe opa ko ára ñemomorã.

Ohai MATILDE GALEANO

Ñe’ẽasahára Guarani-Castellano

Documento facilitado por la Prof. MATILDE GALEANO

Registro: Octubre 2011