GUMERSINDO AYALA AQUINO (+)

Foto de GUMERSINDO AYALA AQUINO (+)
Nacimiento:
13 de Enero de 1910

Fallecimiento:
29 de Febrero de 1972

APYTU’Ũ POTY y CHE ÁNGA... Poesías de GUMERSINDO AYALA AQUINO

situación
APYTU’Ũ POTY y CHE ÁNGA... Poesías de GUMERSINDO AYALA AQUINO

APYTU’Ũ POTY (PORAVOPYRE)

 

Poesías de GUMERSINDO AYALA AQUINO
 


APYTU’Ũ POTY (PORAVOPYRE)


I
Ndaha'éi ao ñandeapóva.
Ñande jajapo ichupe.
Iporãmo térã osoróva.
Nandeapére jarekóva.
Ha hyepýpe karameğuáicha
Akóinte hína ñande.


II
Pe máva ohasa'ỹva
Hekovépe tekotevẽ:
Jepémo iñarandúva,
Ndoikuaái tavaygua rape.


III
Pe nde sýpe rehayhúrõ
Ndepo'ava'erã tapia.
Nemandu'ánteke hese
Reikoteve'ỹ aja.


IV
Ani rejahéi márõ avavére
Reipota'ỹrõ ojejabéi nderehe.
Ha ema'ẽke nde rekovére
Reikese ramo ipype.


V
Ema'ẽ ha ejesareko.
Tape potĩ eipykúi.
Ani anga nepyrũ pyho
Ha tujurykue nderypýi


VI
Ndaha'éi yvyguýpe
Opytu'úva ityvýpe
Añónte pe te'õngue.
Hi'ánga ikusuguéva
Yvy ári oikovéva:
Upéva avei ha'e.


VII
Heñóiva ykua yvu ysyrehe oñani,
Vokóinte oho hağua
Paraguasúpe okañy.
Upéicha avei ñande
Arapýre jasyryry,
Jaha hağua voiete
Ñamboavevóma yvy.


VIII
Porã ha mborayhu
Umíva ojoyke'y.
Reheka'ỹre rejuhu.
Rehecha'ỹre okañy.

APYTU’Ũ POTY: Son reflexiones filosóficas sobre las diferentes realidades de la condición humana.

 

ESCUCHE EN VIVO / LISTEN ONLINE:

APYTU’Ũ POTY

 

 

Intérprete: RUDI TORGA

Recitado

 

 


CHE ÁNGA... (MI ALMA)

Che ánga repopoitéva che py’apýpe
Nañandúiva araka’eve péicha nde popo
Térãiko nandejavéima pe nde kotýpe
Ha resẽse ichugui rehejávo ha’eño?

Che añoiteanga aikuaa ndéve ojehúva
Ndepype reñomíva ñembyasy
Vy’a’ỹ ne ñe’ã mbytépe ndesu’úva
Ha upéicha reikovéva tyre’ỹ.

Che aveíko che ánga areko chéve hasýva
Ha ndeichaite asẽséma aveve…
Aheja ko yvy tatatĩgui henyhẽva.

Chera’ãrõna… Ha ñakañývo oñondive
Ñambogue tekotevsẽ ñanderesýva
¡Ha javevete guyramícha mokõive!.

CHE ÁNGA: Es un diálogo del poeta con su propia alma. Escucha que el latido de su corazón pierde su ritmo natural y le propone que juntos abandonen la vida…
 

Fuente:

  • POESÍAS DEL PARAGUAY – ANTOLOGÍA DESDE SUS ORÍGENES. Realización y producción gráfica: ARAMÍ GRUPO EMPRESARIAL, Dirección de la obra: OSCAR DEL CARMEN QUEVEDO. Recopiladores y autores: RAÚL AMARAL, MARÍA BARRETO DE RAMÍREZ, AÍDA ORTÍZ DE CORONEL, ELA RAMONA SALAZAR S., RUDI TORGA / Tel. (595-21) 373.594 / arami@rieder.net.py – Asunción / Paraguay. 2005. 781 pp.)


 

VERSIÓN EN ESPAÑOL DE “CHE ÁNGA…” (POESÍA)

MI ALMA

Alma que tanto te agitas en mi pecho...,

que yo recuerde, nunca te angustiaste así,

¿o será que ya no cabes en tu aposento

y deseas partir, dejándolo sin nadie?

 

Alma, sólo yo sé lo que te pasa,

lo que andas escondiendo en tus adentros,

la congoja que en la médula te muerde...

y te deja de tal suerte en orfandad.

 

Yo también, ánima mía, tengo mi propio dolor

y, como tú, quiero salir y... volar,

alejarme de esta tierra sucia de niebla o de humo.

 

Aguárdame, por favor..., y al perdernos juntos,

apagaremos sin duda todo lo que aquí nos duele

y surcaremos el aire, como pájaros los dos.

Fuente:

  • ANTOLOGÍA DE LA POESÍA CULTA Y POPULAR EN GUARANÍ - Edidión bilingüe – Versión en español de - RUBÉN BAREIRO SAGUIER– - CARLOS VILLAGRA MARSAL - Introducción: - FRANCISCO PÉREZ-MARICEVICH - Colección: Imaginación y Memorias del Paraguay (4) - Edición de SERVILIBRO, especial para ABC COLOR - Dirección editorial: VIDALIA SÁNCHEZ - Diseño de tapa: Celeste Prieto - Asunción-Paraguay 2007 (103 páginas).
Enlace(s) Recomendado(s):

Leyenda
situación 1
Solo en exposición en museos y galerías
situación 2
Solo en exposición en la web
situación 3
Colección privada o del Artista
situación 4
Catalogado en artes visuales o exposiciones realizadas
situación 5
Venta directa
situación 6
Obra Robada
Portal Guarani © 2026
Todos los derechos reservados
Desde el Paraguay para el Mundo!
Acerca de PortalGuarani.com | Centro de Contacto
Facebook - PortalGuaraniInstagram - PortalGuaraniTiktok - PortalGuarani