PARAGUAY, CHE RETÂ - Ohai: DAVID GALEANO OLIVERA

PARAGUAY, CHE RETÂ

Ohai: DAVID GALEANO OLIVERA

Leer original (hacer clic) en (http://cafehistoria.ning.com/profiles/blogs/paraguay-che-ret) (enlace caduco)

Leer también en (http://lenguaguarani.blogspot.com/2015/01/paraguay-che-reta.html)

Asimismo leer en (https://dgaleanolivera.wordpress.com/paraguay-che-reta/)

 

I

 

Paraguay, che retâ

 

Che chereñói ndepype

 

Ha nde nereñói chepype.

 

Ndéniko che retâ,

 

Che yvy,

 

Che rekoha,

 

Che róga,

 

Che vy'aha.

 

Ndepype

 

Añeñandu,

 

Akakuaa

 

Ha aiko

 

Py'arory,

 

Py'aguapy

 

Ha mborayhu pópe.

 

Che ñe'âme romohenda,

 

Upépe roñandu

 

Che ruguýre resyry

 

Remoingove che reko.

 

Opárupi asapukái

 

Cheaguaraha nderehe

 

Nde ha'égui che retâ

 

Ñande Ru remimoî

 

Arapy rechapyrâ.

 

Ha, Paraguay, che retâ

 

Che chereñói ndepype

 

Ha nde nereñói chepype.

 

II

 

Yvy pytâ

 

Guarani retâ

 

Amérika rapo

 

Tupâ mba'e rakate'ŷha.

 

Ndéngo ha'ehína

 

Kuarahy rupa;

 

Ha'e overa,

 

Omimbi

 

Ha ojajaihápe,

 

Ipytu akúpe

 

Ombo'ajupáva

 

Mayma temitŷ

 

Ha kogamimi.

 

Paraguay, che retâ

 

Nde yvy niko

 

Ipiro'y, hesâi, hetia'e

 

Nde nerenyhê

 

Kuimba'e ha kuña

 

Rekokatuetégui,

 

Nderayhu añetéva

 

Ha kane'ô'ŷre

 

Nderehehaitépe

 

Hekove ome'êva

 

Ikatuhaĝuáicha

 

Ko'ê ko'êvére

 

Nembotuichave.

 

Umívako hina

 

Oikuaa porâ

 

Ne rembiasakue

 

Tuicha mba'eha,

 

Ipype orekógui

 

Mba'e porâita

 

Ha ijetu'úva,

 

Tembiasa asy,

 

Heta ne memby

 

Omanohaguépe.

 

Umíva apytépe

 

Mokôi ñorairô

 

Nera'âhaguépe

 

Ndejukahaĝuáicha.

 

Heta nde ruguy

 

Upérô osyry

 

Ojaho'ipáva

 

Ha omopytâva

 

Ko ñande yvy

 

Ha jepémo upéicha

 

Nde neremanói,

 

Nembareteve uvei epytávo,

 

Nde kusuguemígui

 

Reikovejey.

 

Ha, Paraguay, che retâ

 

Yvy pytâ

 

Guarani retâ

 

Amérika rapo

 

Tupâ mba'e rakate'ŷha.

 

III

 

Ndepype ára ahecha

 

Ndepype chekarai

 

Ha peteî ára

 

-Ñande Ru cherenóivo-

 

Ndepype tache'arapahaĝuahê.

 

Ha, Paraguay, che retâ

 

Nderéra ha'évo

 

Vy'apavê cheañuvâ

 

Ha heta nera'ânga

 

Che apytu'û rupi ohasa,

 

Opavavénte iporâ,

 

Opavavénte ahayhu,

 

Ndorekói hupytyha.

 

Nde poyvi marangatu

 

Mbohapy isa'ýpe he'i:

 

Pytâ, tekojoja

 

Morotî, py'aguapy

 

Hovy, tekosâso

 

Amo yvate yvatevehápe

 

Yvytu ndive oveve

 

Ha arapýpe ojajái.

 

Nde yvága rovyasy

 

Nde kuarahy itajumeme

 

Ne ñasâindy kangy asy

 

Nde jasymi ipajéva

 

Mamópa oime

 

Umíva joguaharâ.

 

Mymbamimi opaichagua

 

Ha guyra ijayvuetéva

 

Omoingove ha ombovy'áva

 

Ne ñu ha ka'aguy,

 

Yvyra puku puku

 

Ha yvotyeta hechapyrâ

 

Ñande rape omohembe'y

 

Ha ñane retâmi ombojegua.

 

Nde yvu, ykua ha ysyry

 

Piro'ýpe y'uhéi ombogue.

 

Ne rembi'u opaichagua:

 

So'o apu'â, saporo,

 

Jopara ha kyrype,

 

Mbeju ha chipami

 

Akóinte ombohovái

 

Ñembyahýi ha vare'a.

 

Ne mba'ejegua hetaitéva

 

Ojoasapáva porâme:

 

Typói ha ñanduti,

 

Aopo'i ha poyvi,

 

Okaraygua rembiapo

 

Maymáva resahoha.

 

Nde purahéi jojaha'ŷ

 

Nde jeroky ijaguaráva

 

Nde terere ro'ysâ

 

Henyhêva ñana rykuégui:

 

Arahaku, pirevai

 

Ha kane'ô ombohasáva.

 

Avei oime upérupi

 

Jepokuaa porâite,

 

Ñembosarái horyetéva

 

Káso ñemombe'u:

 

Pombéro, póra,

 

Jasy Jatereguigua,

 

Ha ñe'ênga arandu

 

Nde rekoite ohechaukáva

 

Ndorekói hupytyha.

 

Ipahápe ĝuarâ aheja

 

Upe nde rekove sâ

 

Nde ypy ha nde apy

 

Hese'ŷ nde ndereikói

 

Upéva niko ha'e

 

Ñane ñe'ê Guarani

 

Ayvu porâite asy

 

Ñande Ru pytu añetéva

 

Ojapóva ndehegui

 

Tetâ ijoguaha'ŷva.

 

Ha, Paraguay, che retâ

 

Ndepype ára ahecha

 

Ndepype chekarai

 

Ha peteî ára

 

-Ñande Ru cherenóivo-

 

Ndepype tache'arapahaĝuahê.

---

• GALERÍA DE LETRAS, MÚSICA Y CIENCIAS - Escritores, Poetas y Músicos